De veranderende energiemarkt
De energiemarkt verandert razendsnel. Waar energie vroeger enkel centraal werd opgewekt en geleverd door grote centrales, zien we nu een duidelijke verschuiving naar decentralisatie en flexibiliteit. Organisaties worden steeds vaker zelf producenten van energie door te investeren in zonnepanelen, warmtepompen, en nu ook batterijsystemen.
Dit zijn positieve ontwikkelingen die bijdragen aan verduurzaming en meer onafhankelijkheid van de markt. Tegelijkertijd brengen ze ook nieuwe uitdagingen met zich mee. De manier waarop organisaties energie afnemen en terug leveren aan het net verandert namelijk ingrijpend. Daardoor verandert hun verbruiksprofiel, en dat heeft directe gevolgen voor hoe energieleveranciers inkopen, prijzen berekenen, en omgaan met risico’s.
In deze korte blog leggen wij beknopt uit wat die veranderingen betekenen, hoe investeringen in zonnepanelen of batterijen je verbruiksprofiel beïnvloeden, en waarom het belangrijk is om deze effecten mee te nemen in je businesscase.
Wat betekenen zonnepanelen voor je verbruiksprofiel?
Wanneer een organisatie zelf opwekt met zonnepanelen verandert niet alleen de hoeveelheid stroom die je van het net afneemt, maar ook het moment waarop je stroom afneemt. Dit heeft directe gevolgen voor de gemiddelde energieprijs.
Normaal verbruiksprofiel (zonder zonnepanelen):
- In de eerste grafiek zien we een relatief stabiel verbruik in de ochtend en de avond, met een piek rond 12-13 uur.
- Tegelijk zien wij dat de EPEX-prijzen (donkerblauwe lijn) het laagst en zelfs negatief worden tussen 12 en 17 uur. De EPEX is de spotmarkt per kwartier voor elektriciteit.
- Dit betekent dat je in de standaard situatie veel stroom afneemt op de goedkope uren, waardoor de gemiddelde afnameprijs 6,40 €ct./kWh (gele gestippelde lijn) bedraagt.
Verbruiksprofiel met zonnepanelen:
- In de tweede grafiek zien we dat een sterk verschil qua afname t.o.v. de eerste grafiek, met name tussen 10-18 uur. Dit zijn immers de uren waarop zonnepanelen het meest produceren.
- Hierdoor neem je minder stroom af tijdens goedkope uren en juist meer in de ochtend en avond, wanneer de prijzen hoger liggen (8-13 €ct./kWh).
- Hierdoor stijgt de gemiddelde afnameprijs (gele gestippelde lijn) naar 8,10 €ct./kWh. Een fors verschil van bijna 30% t.o.v. het normale verbruiksprofiel.
Wat betekenen batterijen voor je verbruiksprofiel?
Het toevoegen van batterijen verandert je verbruiksprofiel ook sterk. Al zijn er ook grote verschillen. In de grafiek hieronder zie je een voorbeeld van “peak shaving”, waarbij een batterij gebruikt wordt om je piekverbruik te verplaatsen naar andere momenten. Dit kan handig zijn voor organisaties die willen uitbreiden, maar geen zwaardere netaansluiting kunnen krijgen.
Maar batterijen kunnen ook heel anders worden gebruikt. In plaats van pieken verlagen, kan je ze inzetten om extra stroom af te nemen tijdens de goedkope uren, bijvoorbeeld rond het middaguur wanneer zonne-energie in overvloed aanwezig is. In dat scenario wordt je verbruiksprofiel juist tijdelijk hoger tijdens de goedkope uren i.p.v. lager (bij “peak shaving”), omdat je dan je batterij oplaadt om later te gebruiken tijdens dure uren.
Kortom: het effect van een batterij op je verbruiksprofiel hangt sterk af van hoe je deze inzet, en is daardoor voor een leverancier onvoorspelbaar.
Wat betekenen deze veranderingen voor een energieleverancier?
De verschuivingen in verbruiksprofielen door zonnepanelen en batterijen hebben niet alleen impact op de klant, maar ook op de leverancier. Ten eerste veranderen de gemiddelde afnameprijzen. Klanten nemen, afhankelijk van hun doeleinden, meer of minder stroom af tijdens goedkope uren. Voor leveranciers is dit cruciaal, omdat contracten vaak gebaseerd zijn op een verwacht verbruiksprofiel. Als dat profiel verandert, beïnvloedt dit hun prognoses van marges en voorspelbaarheid.
Daarnaast zijn energieleveranciers balansverantwoordelijk. Dit betekent dat zij hun doorgegeven afname en productie moeten nakomen. Onbalans hierin kan leiden tot boetes van TenneT, die verantwoordelijk is voor het handhaven van de Nederlandse netfrequentie. Grote profielwijzigingen bij klanten maken dit complexer en kunnen extra kosten veroorzaken.
Om deze risico’s te beheersen, bevatten leveringsovereenkomsten afspraken over informatieplicht bij grote wijzigingen en verrekeningen bij onbalanskosten. Daarom is het belangrijk om PowerQ tijdig te informeren over (grote) duurzaamheidsinvesteringen. Zo kunnen wij de energieleverancier op de hoogte brengen, mogelijke verrekeningen inzichtelijk maken en meedenken in de businesscase. Deze kosten worden vaak niet meegenomen door zonne- en batterijleveranciers, maar zijn wel essentieel voor een volledig beeld.
Ons doel: onze deelnemers helpen om beslissingen te nemen met volledige informatie, zonder onaangename verrassingen achteraf.
