De onrust rond Iran werkt door in de energiemarkt. De verstoring rond de Straat van Hormuz die eind februari begon, leidde in maart tot wat het Internationaal Energieagentschap (IEA) “de grootste verstoring in de geschiedenis van de wereldoliemarkt” noemt. Tijdelijk viel ongeveer 20% van het mondiale LNG-aanbod weg en de Dutch TTF verdubbelde halverwege maart naar boven de €60/MWh. In april nam de acute druk af na een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran, terwijl de scheepvaart door Hormuz nog niet is hersteld. De markt blijft daarmee gevoelig voor nieuwe prijsbewegingen en oplopende risicopremies.
Voor zorginstellingen en andere grootverbruikers is dat relevant, omdat geopolitieke onrust verder doorwerkt dan de dagprijs. Het effect verspreidt zich via prijsverwachtingen, contractvorming, leveranciersopslagen en budgetzekerheid voor de komende jaren. Daarmee komt strategische energie-inkoop opnieuw hoog op de agenda.
Dutch TTF maandfront (ICE ENDEX), peildatum 29 april 2026. Maandgemiddelden mei 2025 t/m februari 2026; dagdata februari t/m april 2026. Samengesteld door PowerQ.
Vier cijfers die laten zien hoe gevoelig de Europese markt is voor verstoringen op de gasroute via Hormuz.
Waarom Hormuz relevant blijft
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste energieroutes ter wereld. In 2024 liep ongeveer een vijfde van de mondiale LNG-handel via deze route. Zodra de markt twijfelt aan veiligheid of doorstroming, wordt dat vrijwel direct ingeprijsd.
Voor Europese grootverbruikers werkt verstoring op deze route door via mondiale prijsvorming. Europa is voor een beperkt deel direct afhankelijk van Qatar voor LNG, maar moet bij krapte op de wereldmarkt op de spotmarkt concurreren met Aziatische kopers. Die concurrentie tikt direct door in de TTF.
Geen onmiddellijke fysieke schaarste, wel een onrustige markt
De Europese Commissie heeft in maart vastgesteld dat er op dat moment geen sprake was van fysieke schaarste op EU-niveau. Tegelijk waarschuwde de Commissie dat de marktverstoring niet kortdurend zou zijn, en riep zij lidstaten op om tijdig en gecoördineerd hun gasvoorraden op te bouwen richting winter 2026/2027.
De Europese gasopslag eindigde de winter 2025/2026 op een historisch laag niveau van rond de 30% capaciteit, mede door een strenge winter. Het beeld dat daarmee overblijft: een markt zonder directe fysieke crisis, met aanhoudende gevoeligheid voor nieuwe berichten, risicopremies en wijzigende prijsverwachtingen.
Waarom Europa geraakt blijft
Europa blijft sterk afhankelijk van energie-import. Daardoor werkt onrust rond Iran door op twee manieren: via beschikbaarheid van LNG en via prijsdruk op de wereldmarkt. Dat is vooral voelbaar voor grootverbruikers.
Het effect stopt bovendien niet bij gas. ACER meldt dat de dagelijkse prijsschommelingen op de Europese groothandelsmarkt voor elektriciteit inmiddels ongeveer 5x zo groot zijn als in 2020. Gascentrales blijven belangrijk voor de prijsvorming, vooral wanneer zonneproductie terugvalt. Voor organisaties met een hoog verbruik vraagt dat om bescherming tegen volatiliteit op zowel gas als stroom.
Wat dit betekent voor grootverbruikers
De ontwikkelingen in maart en april laten opnieuw zien hoe snel externe onrust kan doorwerken in de energiemarkt. Voor organisaties die al gespreid hebben ingekocht, bevestigt dat de waarde van strategische energie-inkoop. Een vaste klikstrategie en duidelijke kaders zorgen voor bescherming tegen volatiliteit, ook als de markt opnieuw scherp beweegt.
Voor organisaties met nog open posities is dit een logisch moment om opnieuw te kijken naar contractstructuur, klikstrategie, open volume en de aansluiting tussen inkoop, verbruiksprofiel en investeringsruimte. De kernvraag voor risicobeheersing is hoeveel risico nog openstaat en of dat past bij de begroting en de ruimte die de organisatie heeft om prijsschommelingen op te vangen.
Conclusie
Eind april 2026 is de eerste schok van maart afgezwakt, maar de markt blijft kwetsbaar. Voor zorginstellingen en andere grootverbruikers onderstreept dat opnieuw het belang van tijdige risicobeheersing en strategische energie-inkoop. Een passende contractstructuur, gespreide inkoop en scherp inzicht in open posities helpen om budgetzekerheid te creëren en meer rust te brengen in begroting en besluitvorming.
Wil je weten hoe jouw huidige energieaanpak scoort op risico en spreiding? PowerQ denkt graag met je mee, zonder verplichtingen. Vul hieronder het contactformulier in, dan nemen wij z.s.m. contact op.
